Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Sucha Beskidzka. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Sucha Beskidzka. Pokaż wszystkie posty

18 lipca 2011

Położenie Suchej Beskidzkiej



Położenie geograficzne Suchej Beskidzkiej: 19°29' E - 49°44' N 50 km SW od Krakowa, przy ujściu Stryszawki do Skawy.

Pod względem fizjograficznym teren położony jest w makroregionie Beskidów Zachodnich i mezoregionie Beskidu Makowskiego. Makroregion Beskidów Zachodnich cechuje się pod względnymi wysokościami sięgającymi od 300 do 800 metrów.
W użytkowaniu ziemi przeważają lasy i łąki górskie choć na spłaszczeniach denudacyjnych i terasach rzecznych występują również pola uprawne. Zależnie od wysokości poszczególnych grup górskich można wyróżnić od 2 do 5 pięter krajobrazowych.
Mezoregion Beskidu Makowskiego, zwanego również Beskidem Średnim, składa się z 3 członów przedzielonych dolinami Raby i Skawy: na zachód od Skawy są to Pasmo Pewelskie (766 m n.p.m.), Łazek (871 m n.p.m.) i Solisko (858 m n.p.m.), miedzy Skawą i Rabą pasemka o wysokości 700-900 m (Koskowa Góra 874m n.p.m.), na wschód od Raby - Łysina (912 m n.p.m.).
Do wysokości 550 m n.p.m. występują umiarkowane ciepłe lasy pogórza. okolice Suchej Beskidzkiej prawie całkowicie (za wyjątkiem partii szczytowych) leżą w tym piętrze krajobrazowym. Najsilniej zaznaczającymi się procesami krajobrazotwórczymi są:- procesy antropogeniczne,- akumulacja rzeczna,- osuwanie i osadzanie,- wietrzenie chemiczne.W średnim stopniu zaznacza się wpływ:- sufozji,- deflacji,- akumulacji eolicznej.Mały wpływ na krajobraz:- wietrzenie fizyczne,- procesy kriogeniczne,- soliflukcja okresowa,- spłukiwanie,- erozja rzeczna.Powyżej 550 m n.p.m. występują krajobrazy górskie. Najniższe ich piętro (do wysokości 1100 m n.p.m.) stanowi tzw. regiel dolny, czyli formacja lasów bukowo-jodłowych. Stosunki hydrologiczne i glebowe są tu podobne jak w typie wyżynnym krzemianowym, tzn. współczynnik odpływu jest duży zwłaszcza na mało przepuszczalnych skałach krystalicznych i wszelkiego rodzaju łupkach. Wody gruntowe występują płytko w warstwie zwietrzeliny. Podstawowymi gatunkami gleb są gleby gliniaste, ilaste i pyłowe. Na gliniasto–ilastych pokrywach i zwietrzelinach skał fliszowych wytworzyły się gleby brunatne kwaśne. Wykazują one kwaśny odczyn w całym profilu glebowym (pH poniżej 5,0). Są one mało zasobne w składniki pokarmowe dla roślin, co powoduje ich małą przydatność rolniczą. W obszarach leśnych stanowią one siedliska dla zbiorowisk lasów mieszanych lub borowych.Do głosu dochodzi tu wpływ klimatu wyrażającym się wyraźnym spadkiem temperatury, wzrostem opadów, skróceniem okresu wegetacyjnego, dłuższym trwaniem pokrywy śnieżnej. Lasy przeważają tu nad polami uprawnymi.
Rzeki rejonu Suchej Beskidzkiej cechują się występowaniem okresu wezbrań i powodzi letnich. Wezbrania mają charakter opadowo rozlewowy i występują najczęściej w sierpniu. Zlewnia rzeki Skawy powyżej punktu pomiarowego w Suchej Beskidzkiej ma powierzchnię 468 km2. Punk ten położony jest na wysokości 324,04 m n.p.m.
Najcenniejszą przyrodniczo częścią powiatu suskiego jest Babiogórski Park Narodowy, formalnie zatwierdzony w 1954 roku (obszar BPN stanowił przedmiot ochrony już przed II wojną światową). Powierzchnia Parku wynosi 1734 ha (z tego 410 ha leży na terenie gminy Lipnica Wielka, powiat nowotarski). Najwyższe szczyty pasma Babiej Góry to Diablak (1725 m. n.p.m.) i Mała Babia Góra (1517 m. n.p.m.)Roślinność BPN wykazuje układ naturalnych pięter klimatycznych: regiel dolny z lasami mieszanymi, regiel górny borów świerkowych, piętro kosodrzewiny, piętro muraw alpejskich. Wśród zasobów flory dominują kwiaty - ponad 700 gatunków, ok.200 gatunków mchów, 200 gatunków porostów, 100 gatunków wątrobowców, 100 gatunków glonów. Zasoby fauny reprezentowane są tutaj min. przez rysia, jelenia, głuszca, cietrzewia.W 1977 roku Babiogórski Park Narodowy został uznany przez UNESCO za rezerwat biosfery.

Historia Suchej Beskidzkiej




Sucha Beskidzka, to 10 tys. miasto powiatowe położone w śródgórskiej, beskidzkiej kotlinie u ujścia rzeki Stryszawki do Skawy, wkrótce, bo już w 2005 r. będzie obchodzić 600-lecie swego istnienia.
Początki zasiedlenia i zagospodarowania kotliny suskiej wiążą się z akcją kolonizacyjną książąt oświęcimskich. wedle przekazów źródłowych, w 1405 r. Jan II, Książę Oświęcimski wydał przywilej, w którym zezwalał niejakiemu Strzale na lokację w tym miejscu osady. Skąpe dokumenty źródłowe niewiele jednak mówią o tym najwcześniejszym okresie dziejów Suchej. Strzałowie pozostawali jej właścicielami prawdopodobnie przez kilkadziesiąt lat, następnie, w 2.poł xv w. Sucha przeszła w ręce słupskich. w 1554 r. Stanisław Słupski sprzedał Suchą złotnikowi krakowskiemu Gaspare Castiglione, który po uzyskaniu nobilitacji szlacheckiej przybrał od swojej posiadłości polskie nazwisko - Kasper Suski.
Z osobą Kaspra Suskiego wiąże się budowa zamku, który miał stać się na kilkaset kolejnych lat głównym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym okolicznych terenów. Doszło do tego za czasów kolejnych właścicieli Suchej, Komorowskich, którzy na początku XVII w. skupiali w swych rękach znaczne obszary ziemskie w okolicach Suchej i na Żywiecczyźnie. Po ich podziale w 1608 r. zachodnia część trafiła w ręce Piotra Komorowskiego i aż do 1939 r. jako tzw. "państwo suskie" pozostawała w rękach prywatnych właścicieli, którymi - po Komorowskich - były inne znane polskie rody: Wielopolskich, Branickich i Tarnowskich.
Wiek siedemnasty stanowi okres szybkiego rozwoju dominium suskiego. Piotr Komorowski założył w Suchej parafię a w latach 1613 - 1614 wybudował i bogato uposażył kościół. Również wiele starań poświęcił rozbudowie dawnego dworu obronnego Kaspra Suskiego, tworząc okazałą rezydencję magnacką. W tym okresie powstały także w Suchej: huta szkła, młyn wodny, browar, suszarnia chmielu, gorzelnia, kuźnia żelaza i miedzi.
W latach 1693 - 1726 panią zamku suskiego była Anna Konstancja Wielopolska , która dała się poznać jako sprawna administratorka swoich włości. Przeprowadziła bowiem reformę administracyjną "państwa suskiego" . W wieku XVIII, Sucha pod rządami Wielopolskich przeobraziła się z osady typowo rolniczej w osadę targową, na podstawie przywilejów otrzymanych od króla polskiego a następnie po 1772 roku od cesarza austriackiego. Przywileje te zezwalały na organizowanie jarmarków, dzięki którym Sucha stała się znanym ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym Podbeskidzia.
W latach 1769 - 1772, Sucha i okolice stały się terenem wzmożonych działań wojennych wojsk konfederatów barskich z wojskami rosyjskimi. Pod koniec XVIII wieku, Sucha liczyła około 3 tyś. mieszkańców.
W ostatnich latach panowania Wielopolskich rozbudowano i zmodernizowano hutę żelaza tzw. "Kuźnice Suskie", znajdujące się w centrum osady. W 1843 roku dobra suskie wykupili od Wielopolskich Braniccy herbu Korczak. Lata czterdzieste XIX w., były dla mieszkańców Suchej jednym z najcięższych okresów w historii. Obfitowały bowiem w powodzie i epidemie, które stały się główną przyczyną klęsk i nieurodzajów.
Do około 1880 r. w Suchej działały huty żelaza, a w latach 80-tych XIX stulecia po uruchomieniu tzw. linii transwersalnej kolei, wiodącej z Żywca przez Nowy Sącz do husiatynia, Sucha stała się ważnym węzłem kolejowym w miejscu odgałęzienia się trasy do Krakowa. Wówczas właścicielami miejscowości byli już Braniccy, z których nazwiskiem wiąże się powstanie wspaniałego zbioru biblioteczno-muzealnego na zamku, w swoim czasie jednej z największych bibliotek prywatnych na ziemiach polskich. Zbiory te niestety uległy podczas II wojny światowej częściowo zniszczeniu, pozostała część weszła w skład różnych bibliotek i muzeów na terenie kraju.

Ostatnie ćwierćwiecze ubiegłego stulecia można określić jako okres ożywienia gospodarczego. Rozbudowano Suski Browar, a w 1883 roku otwarto linię kolejową Sucha - Żywiec, natomiast w rok później linię Kraków - Sucha - Nowy Sącz. Sucha stała się więc ważnym węzłem kolejowym - a kolej poza rolnictwem była jednym z głównych źródeł utrzymania mieszkańców. W 1886 roku powstał tartak, przy którym założono straż ogniową. Ukoronowaniem tego okresu było nadanie Suchej w 1896 roku praw miejskich. W latach 1895 - 1907 wzniesiono nowy kościół, a w roku 1910 otwarto Bank Spółdzielczy. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w czasach dwudziestolecia międzywojennego Sucha kilkakrotnie zmieniała swą przynależność administracyjną, wchodząc kolejno w skład powiatów: Żywieckiego, Makowskiego i Wadowickiego. W 1922 roku dobra Suskie drogą wiana przeszły na Tarnowskich. Właścicielem zamku był wówczas hrabia Juliusz Tarnowski, syn Anny z Branickich Tarnowskiej.Przed I wojną światową a także w okresie powojennym w Suchej rozwijały się instytucje kulturalno - oświatowe. Działały: Towarzystwo Oświaty Ludowej, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Towarzystwo Szkoły Ludowej, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej i Męskiej oraz harcerstwo. W latach trzydziestych najwięcej osób zatrudniały: węzeł PKP, tartak, browar, fabryki Rudolfa Edwarda Fortunów - "Robot" (200 osób) i "Walor". W 1939 roku Sucha liczyła około 6.200 osób.
Dnia 3 września 1939 r. do Suchej, od strony Żywca wkroczyły wojska hitlerowskie. Miasto zostało wcielone do Rzeszy jako graniczna miejscowość, ponieważ sąsiedni Maków Podhalański znajdował się już w granicach Generalnego Gubernatorstwa.. Wojna przyniosła zagładę około 500-osobowej społeczności żydowskiej zamieszkującej Suchą.
W latach powojennych miasto zdecydowanie zmieniło swoje oblicze. Powstał stadion sportowy, a później osiedle mieszkaniowe Na Stawach, które wraz z wybudowanym jako pierwszym osiedlem Beskidzkim, stanowi największe skupisko mieszkalne w Suchej. Obok budownictwa komunalnego i spółdzielczego prężnie rozwijało się też budownictwo indywidualne. Rozwinęły się nowe gałęzie przemysłu. Powstała Babiogórska Fabryka Mebli, Zakłady Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego, Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego, GS Samopomoc Chłopska. Powstała sieć szkół podstawowych, zawodowych i średnich.
W okresie powojennym, w latach 1956-75 na mapie administracyjnej kraju po raz pierwszy pojawił się Powiat Suski, a w wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1975 r. miasto zostało włączone do nowo utworzonego województwa bielskiego. W 1964 r. do tradycyjnej, dawnej nazwy miasta, dodano oficjalnie drugi człon - "Beskidzka", jednoznacznie identyfikujący miejsce jego położenia na mapie Polski. W 1983 roku zakończono budowę szpitala rejonowego, wokół którego powstało nowe osiedle mieszkaniowe.
Również we współczesnym wyglądzie miasta zachodzą zasadnicze zmiany. Przykładem może być powstały w centrum na terenie po zamkniętym tartaku i bazie PKS-u, nowoczesny pasaż handlowo - usługowy.
Od 1 stycznia 1999 r. Sucha Beskidzka znów jest miastem powiatowym, zgodnie z tradycjami historyczno-kulturowymi wchodząc w skład województwa małopolskiego. 
 

Sucha Beskidzka - o mieście



Sucha Beskidzka - miasto powiatowe, leży w malowniczej kotlinie w dolinach rzek Stryszawki i Skawy, na pograniczu Beskidów Makowskiego, Żywieckiego i Małego. Lokowana jako niewielka osada w 1405 roku na 13 łanach frankońskich w 2005 roku obchodziła 600-lecie istnienia. Nieprzeciętne walory krajobrazowe, wynikające z położenia miasta w centrum Beskidów oraz jeden z większych kompleksów zabytkowych w województwie małopolskim z renesansowym zamkiem zwanym "Małym Wawelem", to niewątpliwe atuty miasta. Dogodne położenie przy skrzyżowaniu głównych szlaków komunikacyjnych Sucha- Kraków - Żywiec - Zakopane oraz możliwość wypadu w okoliczne pasma Beskidów i dalej na Słowację to czynniki, które sprzyjają rozwojowi różnych form turystyki.

Sucha Beskidzka liczy obecnie ok. 10 tysięcy mieszkańców spełnia od wielu lat rolę lokalnego centrum administracyjno gospodarczego. Taka pozycja miasta wzmocniona została znacznie w wyniku ponownego uzyskania przez Suchą statusu stolicy powiatu. Swoją siedzibę mają tu m.in.: Komenda Powiatowa Policji, Komenda Powiatowa Straży Pożarnej, Szpital Rejonowy z wysoko wykwalifikowaną kadrą i z nowoczesnym wyposażeniem, Sąd Rejonowy, Prokuratura Rejonowa, Powiatowy Urząd Pracy, Urząd Skarbowy, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, Nadleśnictwo, ZUS i KRUS.

Miasto staje się coraz ważniejszym ośrodkiem edukacyjnym o znaczeniu ponadregionalnym. Działają tu: Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych i Zamiejscowy Ośrodek Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Sucha, minio ogólnie znanych problemów gospodarczych dotykających nasz kraj, przeżywa wyraźny rozwój. Stopa bezrobocia jest tutaj znacznie niższa od średniej krajowej. Wynika to w dużej mierze z zaradności, pracowitości przedsiębiorczości mieszkańców.

Liczne atuty miasta mogą stanowić naturalną zachętę dla potencjalnych inwestorów. W tym kontekście warto wspomnieć o łatwym dostępie komunikacyjnym oraz niewielkim oddaleniu Suchej od mających powstać głównych arterii drogowych Polski: północ-południe i wschód-zachód.

Źródło: http://www.sucha-beskidzka.pl/

Stary Sącz

Pierwsza wzmianka na temat Starego Sącza datowana jest na rok 1257, kiedy to książę krakowsko-sandomierski Bolesław Wstydliwy zapisał...